VOORWERPEN IN DE LITURGIE
Kelk

Dit is de drinkbeker die bij de eucharistie wordt gebruikt. Een traditionele kelk bestaat uit een cuppa waarin de wijn wordt gedaan, de nodus, de verdikking waarmee men hem kan vastpakken en de voet.




Kelklepeltje

Tijdens de Mis wordt er wijn in de kelk gegoten. Daar wordt een weinig water aan toegevoegd. Hiervoor werd vroeger vaak (en soms nog wel) een verguld lepeltje gebruikt.




Pateen met hosties

De pateen is traditioneel een vergulde schaal waarop tijdens de Mis de hostie rust.
De hostie is een rond stukje ongedesemd brood dat speciaal voor de viering van Mis gebakken wordt. Hostia betekent in het Latijn offergave en wordt zo genoemd omdat het brood in de Mis verandert in het Lichaam dat Christus zelf aan de Vader offert.



Purificatorium

Het purificatorium of kelkdoekje is een in de lengte gevouwen wit doekje waarmee de kelk in de Mis kan worden schoongemaakt. Bij het begin van Mis ligt het kelkdoekje over de kelk, enigszins in de kelk gedrukt waarop dan het lepeltje ligt.


Palla

De palla is een vierkant stijf karton overtrokken met linnen. Hij wordt op de kelk te gelegd om te voorkomen wordt dat er iets in valt.




Kelkvelum met bursa

Over de kelk ligt tot aan het gebruik een vierkante doek in dezelfde kleur als de gewaden van de priester: het kelkvelum. Bovenop ligt de bursa, een beurs waarin het corporale geschoven wordt.




Corporale

Het corporale (corpus=lichaam) is een vierkanten linnen doek die op het altaar wordt uitgespreid en waarop de kelk en de pateen worden geplaats. In de oude ritus ligt de Hostie een hele tijd op het corporale. Vandaar de naam.





Ampullen

De ampullen zijn twee kannetjes: een voor water en een voor wijn. Ze kunnen van glas zijn of aardewerk maar ook van zilver.




Altaarbel

Op bepaalde momenten in de viering wordt er een altaarbel gebruikt om de gelovigen het belang van een bepaalde handeling aan te duiden.





Tabernakel

Het tabernakel is de plaats waar na de viering het Lichaam des Heren bewaard wordt ter verering en voor de communie van de zieken.Het is een inbraakvrije, mooi versierde kluis op een zuil of ingebouwd in een hoogaltaar. Bij het tabernakel brandt dag en nacht de godslamp.




Godslamp

Een olielamp die dag en nacht brandt bij het tabernakel waar het Allerheiligste wordt bewaard.




Monstrans

In het midden van de monstrans wordt het LIchaam des Heren getoond (monstrans=tonend) buiten de Mis. Dat gebeurt in vroomheidsoefeningen als het Lof of in processies ter ere van het H. Sacrament.



Wierookvat

In plechtige vieringen wordt wierook gebruikt. Op een smeulend kooltje wordt wierookhars geschept en de rook wordt van oudsher als eerbewijs aan God in de kerk gebruikt. Belangrijke personen en zaken die aan God gewijd zijn worden bewierookt.


(Wierook)scheepje

Hierin zitten de wierookkorreltjes en het ontleent zijn naam aan de vorm. Met een lepel wordt de wierook vanuit het scheepje in het wierookvat geschept.


Wijwateremmer

Om het volk te besprenkelen als herinnering aan het doopsel of om bepaalde zaken of personen te zegenen wordt gewijd water (wijwater) gebruikt. Dat wordt in de kerk bewaard in de wijwateremmer.


Wijwaterkwast

De besprenkeling met wijwater gebeurt meestal met een kwast.

Aspergil

Een hol afgesloten buisje waarin de priester het wijwater kan meenemen en het bijv. bij de inzegening van een huis kan sprenkelen.



Pyxis

Een verguld doosje waarin de priester de communie naar de zieken kan brengen.


Conopeüm

Dit is een ereteken voor een kerk die basiliek is. Het is een parasol in de vroegere pauselijke kleuren: geel/rood. Zij werd in de processie boven het Allerheiligste gedragen.


Tintinnabulum

Dit is ook een ereteken voor een kerk die basiliek is. Het is een ceremoniële standaard met bellen die vroeger vooruit gedragen werd ok de komst van een processie aan te kondigen.



Chrismatorium

Dit is een houder met drie (vaak versierde) zilveren busjes voord e heilige oliën. Het belangrijkste busje is voor het heilig chrisma. De andere twee zijn voor de olie van de geloofsleerlingen en de olie van de zieken.


Vervolg met Paramenten in de liturgie









Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

LITURGISCHE TEKSTEN
doopsel

huwelijk

uitvaart



LITURGISCHE ONDERWERPEN

de diaken in de liturgie

rubrieken missaal 1962

voorwerpen in de liturgie