speelbal van de vrijzinnigheid?
“Bezield Verband”, “Professorenmanifest”, “Mariënburg- vereniging”: het is allemaal zo’n beetje hetzelfde. Misschien wordt het voor u wat duidelijker als ik zeg dat het een paar overgebleven, nauwelijks nog levende takken zijn aan de boom van de achtmeibeweging die zelf al ter ziele is. Het is allemaal een beetje verwarrend. Immers ze proberen (lucht)wortel te schieten in de emoties van mensen wier parochie en kerk bedreigd wordt door fusieplannen van het bisdom. Het klinkt sympathiek dat ze opkomen voor die mensen die begrijpelijkerwijze graag hun parochie en kerk willen behouden. Maar daar gaat het deze organisaties in feite niet om en dat geven ze in de marge ook wel toe. Ook zij kunnen er niet onderuit dat de geloofsgemeenschap en daarmee de beschikbare middelen krimpen.

Maar zij willen van de emoties gebruik maken om hun eigen agenda door te voeren. En die agenda is een fundamentele hervorming van de katholieke Kerk in Nederland en wel zodanig dat het katholieke karakter van de Kerk in het hart wordt aangetast. Het zijn de “anciens combattants” van de vrijzinnige revolutie die in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw in veel parochies uitbrak en die naar mijn mening een van de voornaamste oorzaken is geweest van het langzaam verdampen van het geloof. Als u de websites van de bovengenoemde organisaties bezoekt, zal u spoedig duidelijk worden, dat zij voorstander zijn van plaatselijke groepjes die zelf bepalen wat de geloofsinhoud is, die zich niet erg veel tot niets (als hij niet met hen meegaat) aan de bisschop gelegen laten liggen. Ze beroepen zich openlijk op het rapport “Kerk en ambt” van de dominicanen uit 2007 dat een niet katholieke ambtsopvatting propageert. Het komt er in dat rapport op neer dat iedere plaatselijke gemeenschap haar voorgangers zou kunnen aanwijzen die dan ook gerechtigd zouden zijn voor te gaan in de eucharistie. Dit heeft niets meer met de katholieke opvatting van hiërarchisch ambt en apostolische successie te maken. Waarom deze organisaties en gemeenschappen zo graag formeel katholiek blijven, terwijl ze dat in feite al lang niet meer zijn, is mij een raadsel. Ze kunnen waarschijnlijk heel  passend onderdak krijgen onder de ruime koepel van een PKN om daar in de vrijzinnige hoek langzaam te verdwijnen.

In hun voortdurend streven naar desintegratie van de katholieke Kerk vinden ze die bisschoppen op hun weg, die inderdaad in hun praktisch beleid proberen te voorkomen dat de vrijzinnigheid zich in kleine priesterloze gemeenschappen uitbreidt. Kardinaal Eijk is een van die bisschoppen die in dezen een duidelijk beleid voert. Daarom richten zich alle pijlen van venijn uit de vrijzinnige organisaties op hem. Men schildert hem bij voortduring af als een kille machtsdenker die alle menselijkheid ontbeert. Daarbij wordt hij steevast geplaatst tegenover de menselijke, vriendelijke, ruimte gevende paus Franciscus. De mediapopulariteit van de huidige paus wordt voortdurend uitgespeeld tegen het mediabeeld dat men creëert van de kardinaal. Naar mijn mening zijn beide beelden karikaturaal. De “vriendelijke” paus kan met harde hand regeren. Dat zien we bij voorbeeld aan zijn door velen betwist ingrijpen in de nieuwe congregatie van de Franciscani dell’ Immaculata. De “harde” kardinaal blijkt in de persoonlijke omgang toch vriendelijk en charmant te zijn.

Het is daarbij jammer dat de bisschoppen zich door de vrijzinnigen tegen elkaar laten uitspelen. Het lijkt soms alsof ze om het hardst uit zijn op de gunst van de media die - zo zou men moeten weten - toch altijd op de hand van de vrijzinnigheid zijn. Niet in gezamenlijkheid en in het binnenskamers houden van individuele tegenstellingen zoeken ze hun kracht maar in het tegenover elkaar proberen te etaleren van hun excellentie. Ze lijken vooral blij te zijn als de media hen positief afschilderen ten opzicht van de anderen, ook al is het om kerkelijk gezien twijfelachtige redenen. We hebben dat gezien bij de liederenkwestie. Dat was in wezen een ordinaire ruzie tussen een bepaalde uitgeverij en de verantwoordelijke bisschoppen. Dat andere bisschoppen hierin op populistische wijze publiek partij  kiezen is onbehoorlijk en getuigt van zucht naar publieke populariteit ten koste van collega bisschoppen.

Rond het bezoek van paus Franciscus aan Nederland lijkt hetzelfde te spelen. Los van zijn collega’s nodigt een bisschop de paus uit in zijn bisdom. Dat kan nog. Maar dit bekend maken voordat je dat met de collega’s besproken hebt, lijkt me vreemd. Aan een pausbezoek zitten heel veel kanten waarmee bisschoppen rekening moeten houden als ze het welzijn van de kerkprovincie op het oog hebben. Er zitten soms ook aspecten aan die je liever niet met de media deelt. En dat geldt met name als het pausbezoek in Amsterdam moet plaats vinden. Als dan in de media de kardinaal de zwartepiet krijgt toegespeeld als zou hij met nog een paar Izegrimmen van bisschoppen de komst van de paus verhinderd hebben en als er daartegenover namen van bisschoppen worden geplaatst die wel voor het pausbezoek waren zonder dat deze bisschoppen dat ontkennen, dan heb je het verdeelde episcopale circus compleet.

Ik weet niet of het verstandig was geweest de paus uit te nodigen maar het is in ieder geval hoogst onverstandig dat de bisschoppen (en de paus) zich speelbal laten maken van Ad de Groot en zijn vrijzinnige consorten. Zij willen de paus wel voor een heel vreemde kar spannen. Dat moet toch de meest naïeve bisschop  duidelijk zijn!

5 februari 2014
Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten