totaal niet katholiek
Op leestafel van de San Salvator in Den Bosch was de brochure van de Mariënburgvereniging te vinden getiteld “Wat geloof ik? Wat geloven wij? Een handreiking” gepubliceerd in februari 2011. In die brochure vinden we helder uiteengezet wat het geloof van “kritische katholieken” zoals in de Mariënburgvereniging en de San-Salvator groepering inhoudt. Ik wil daar even bij stil staan om dan vrij eenvoudig tot de conclusie te komen dat dit geloof eigenlijk niets meer te maken heeft met het katholieke geloof.

De katholieke Kerk heeft zich vanaf het allereerste begin verzet tegen dwaalleraren die het geloof aanvielen of versimpelden. Paulus waarschuwt in zijn brieven tegen deze mensen die het geloof ondermijnen. De prachtige proloog van het Johannesevangelie over het Woord dat van alle eeuwigheid bij God is, ja zelf God is, en dat nu vlees geworden is en onder ons heeft gewoond, is waarschijnlijk een reactie tegen een gnostische ketterij in de apostolische tijd die de reële menswording van Gods Zoon loochende. Aanvallen op het katholieke geloof zijn er dus vanaf het begin. De apostelen en naderhand de apostolische Kerk hebben zich, in de kracht van de door Christus beloofde Geest, daar steeds tegen verzet, vooral middels oecumenische Concilies, en zo de katholieke waarheid en eenheid bewaard. Ketterse groeperingen plaatsten zich buiten de katholieke eenheid, verloren de naam “katholiek” en werden meestal genoemd naar hun voormannen (Donatisten, Nestorianen, Arianen, Hussieten, Luthe- ranen, Calvinisten) of naar de stroming die hen van de katholieke eenheid onderscheidde (doopsgezinden, katharen, protestanten, anglicanen). Door al die aanvallen in de loop der tijden is het katholieke geloof steeds duidelijker en preciezer geformuleerd en in zodanige dogmatische formuleringen vervat dat dwalingen worden uitgesloten. Je kunt daarbij een langzame organische ontwikkeling constateren bij het ontvouwen van het christelijk dogma.

Op dezelfde leestafel van de San Salvator troffen we ook een al ouder nummer aan van de “Roerom” (ooit opgezet als alternatief bisdomblad voor Den Bosch) van februari 2010. Daarin geeft Huub Schumacher (priester van het bisdom Breda met een eigen bedrijfje in religieus vormingswerk en het begeleiden van groepen) een heel eigen visie op de dogmageschiedenis. Hij stelt daar dat de bijbelse geloofsbelijdenis maar heel beperkt was maar dat men in de 4de en de 5de eeuw nieuwe geloofsbelijdenissen nodig had omdat de kerk de “Grieks-Romeinse wereld binnengerold” was. “waar heel anders tegen God werd aangekeken dan de tijdgenoten van Je-zus”. Er komen nu volgens Schumacher twee nieuwe geloofsbelijdenissen. Eén gemakkelijke (de twaalf artikelen) en eentje voor “fijnproevers”(het credo van de Mis). Dus volgens Schumacher is de Kerk pas in de 4de, 5de eeuw de Grieks-Romeinse wereld ingerold. Dat is erg vreemd. Die wereld was er namelijk al in Jezus’ tijd. Daarom is het evangelie ook niet in het Aramees maar in het Grieks geschreven. Bovendien zijn de twaalf artikelen al ontstaan aan het einde van de tweede eeuw en is het credo een precisering van die geloofsbelijdenis vanuit de ketterijen van de 4de eeuw. Het is een geleidelijke ontwikkeling en niet schoksgewijs zoals Schumacher wil doen geloven. Nog wilder maakt Schumacher het als hij beweert dat de mensen in de 4de en 5de eeuw zich God in de hemel voorstelden en de mensen beneden op aarde. God zag vanuit de hemel dat het op aarde fout ging. Hij stuurde toen zijn Zoon Jezus die al van eeuwigheid bij Hem was naar de aarde. “God gebruikte daarvoor de Heilige Geest die Jezus uit de maagd Maria geboren deed worden. Toen Jezus door zijn kruisdood de slechte wereld verlost had door deze weer met God te verzoenen, steeg hij na gedane arbeid weer op naar zijn plaats van herkomst: aan de rechterhand van de Vader.” Schumacher wil van deze oude denktrant niets slechts zeg-gen “maar onze tijd kan maar moeilijk zo denken. Mensen veranderen nu eenmaal.” Waar zit nu volgens Schumacher de fout? Ja, u raadt het al: “bij een verstarde kerkleiding van nu die deze denktrant …tot enig zaligmakende verklaart” Die geloofsinhoud kan volgens Schumacher op geen enkele manier aan kinderen worden overgedragen en ook veel ouderen hebben er moeite mee. Nee, volgens Huub hebben we een nieuwe geloofsbelijdenis nodig. We moeten eigen even moedig zijn als de kerk in de 4de/5de eeuw die ook nieuwe geloofsbelijdenissen durfde te maken, aldus Huub. Hij neemt dan een voorbeeld aan de remonstranten (een zeer vrijzinnige protestant-se gemeenschap) en hij voelt veel voor hun eigentijdse, zeer vage geloofsbelijdenis. Wat Schu-macher doet is de geschiedenis naar zijn hand zetten om te bewijzen dat er geen katholiek dogma zou maar alleen machtsmisbruik van een verstarde kerkleiding die iets tot dogma verklaart wat het helemaal niet is. In feite is er wel katholiek dogma aan te wijzen vanaf het begin. Ik raad Schumacher aan onbevooroordeeld de kerkvaders te bestuderen en hij zal zien dat ze katholiek zijn en niet “remonstrants”. Dit laatste heeft minder met het evangelie en de Kerk van doen dan wel met een mengsel van Verlichtingsongeloof en postmoderne christelijk geïnspireerde religiositeit.

Dit Schumacheriaanse denken (als je het tenminste zo mag noemen) sluit naadloos aan bij het Mariën- burgdenken: “Het zal niet langer mogelijk zijn ons geloof te beleven binnen die oude dogma’s en kerkstructuren. Om de oude hiërarchische en dogma- tische kerkstructuren te kunnen overstijgen, hebben we een geloof nodig dat evangelisch is gefundeerd en ons de moed en inspiratie geeft nieuwe wegen in te slaan.” De schrijver van de brochure gaat nu ieder artikel van de apostolische geloofbelijdenis van commentaar voorzien. Het uitgangspunt daarbij is een citaat uit Lc. 17, 21 dat verkeerd wordt vertaald. Daar staat “het koninkrijk Gods is midden onder u”. Dat is de correcte vertaling van het Griekse “entos hymon”. De schrijver van de brochure vertaalt echter: “het Koninkrijk Gods is in u”. Hij leidt daaruit af dat “ons eigen hart, ons eigen diepere weten de plek (is) waar God en waarheid gezocht moeten worden. Dat heeft verregaande consequenties voor ons Kerk-zijn, want dan is er buiten onszelf geen instantie die ons de waarheid kan verkondigen, laat staan opleggen. Er is geen ruimte meer voor dogma’s en hiërarchie in ons geloof”. Dit is wel het volmaakt tegengestelde van wat katholiek is. Dit is niet het dwalen op een bepaald punt van het geloof. Het is het volkomen dwalen. Hiermee wordt iedere openbaring die toch het fundament van het (joodse en) christelijke geloof vormt, onmogelijk verklaard. Er is natuurlijk ook geen sprake van menswording van God, van verlossing enz. Heel duidelijk komt op bepaalde momenten de oude vijand van het christendom. de gnosis, om de hoek kijken. Ik citeer: “De mens Jezus heeft laten zien wat volledige overgave aan zijn goddelijk wezen, de Christus, te weeg kan brengen. Dat kan als een verlossend perspectief voor ons eigen leven worden gezien.” Dus het wezen van de mens Jezus was “Christus”. Zo moeten wij allemaal werken aan onze eigen Christuservaring: “Iedere mens wordt uitgedaagd zich zo te ontwikkelen dat God, de Christus in hem/haar geboren wordt…Dat is een bewustzijns- ontwikkeling.” Dit is in feite zelfverlossing zoals die door de oude gnosis en door de moderne variant ervan, de new age beweging, wordt geleerd.

Ik zal niet verder ingaan op de details van de beschouwing over de geloofsbelijdenis van de Mariënburg. Men acht zich eigenlijk al sinds 1981 alleen gebonden aan de “geest die in ons leeft”. Het getuigenis daarvan in deze brochure maakt heel duidelijk dat dit zeker niet de Heilige Geest is waarop de katholieke Kerk zich sinds apostolische tijden beroept. Bij het lezen van deze brochure moest ik denken aan de 2de Johannesbrief: “Want veel verleiders zijn tot de wereld uitgegaan; zij loochenen de komst van Jezus Christus in het vlees. Dat is het kenmerk van de verleider en de antichrist. Neemt u in acht, anders zult gij, in plaats van het volle loon te ontvangen, de vruchten van onze arbeid verliezen. Alwie te ver wil gaan en niet blijft bij de leer van Christus, heeft God niet. Wie bij die leer blijft, hij heeft zowel de Vader als de Zoon. Als iemand bij u komt en deze leer niet brengt, ontvangt hem niet in uw huis en heet hem niet welkom. Want wie hem welkom heet, deelt in zijn boze werken. (7-11)

In een parochiegemeenschap waarin men veertig jaar langzamerhand met deze ideeën vergiftigd is zoals de San Salvatorparochie, daar loopt men weg of men verliest zijn katholieke geloof. Daar maakt het niet meer uit of je voor de kerk trouwt of niet (het gaat toch om jouw gevoel). Daar maakt het ook niet meer uit of je eucharistie viert onder leiding van een priester of iets wat erop lijkt onder leiding van iemand die zichzelf daartoe bevoegd verklaart. Het gaat immers al lang niet meer om God, niet meer om Christus, maar om ons, om mij of - en dat klinkt theologischer maar is feitelijk hetzelfde: God-in-ons, Christus-in-mij.

De feitelijke excommunicatie uit de katholieke Kerk heeft zich al voltrokken. Wanneer wordt die geformaliseerd?

13 november 2011

Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten