EEN OUDE FILM
Het hele gedoe rond de gezinssynode vorig jaar en nu in oktober komt bij mij over als een oude film die ik al een gezien heb. Alleen gebeurt nu op wereldschaal wat wij in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw in Nederland meemaakten. Je had toentertijd in vele parochies verlichte pastoors die de mond vol hadden over de hartelijke gemeenschap waaraan zij bouwden. In die gemeenschap waren regels niet zo belangrijk. Het ging om de geest van het evangelie of om de geest van Vaticanum II. En die geest omvatte datgene wat voornamelijk de tijdgeest hun dicteerde en waardoor ze dachten aan de meeste mensen te behagen. Ze hadden het over open en gastvrije gemeenschappen met en open oog voor wat er in de wereld leefde. Het focus in de parochies verschoof naargelang de publieke opinie van de bestrijding van de apartheid in Zuid-Afrika naar de anti-kruisraketten en de ontwapening en daarna weer naar de heelheid van de schepping. Deze maatschappelijke thema’s waren successievelijk de topics op menig preekstoel. De leer en de moraal van de Kerk werden verengd tot een linkse sociale leer en linkse groepsmoraal. De democratie werd breed ingevoerd. Parochievergaderingen spraken en stemde over van alles, tot en met een wet tot alleengebruik van Max-Havelaarkoffie in alle gebouwen van de parochie. Meestal was het in feite een strak geleide democratie met de pastoor als de gevierde dictator. Want hoewel de parochie open genoemd werd, bleek er meestal geen plaats voor mensen die wensten vast te houden aan de voorschriften en de leer van de Kerk. Zij werden als bekrompen en niet van deze tijd zo lang gekoeioneerd totdat zij elders een veilig heenkomen zochten. Deze mensen vonden hun toevlucht op de schaarse plaatsen waar het geloof normaal werd beleefd en zij voelden zich veilig in hun katholiciteit omdat ze altijd terug konden vallen op de paus, die in woord en geschrift de garantie bleef van de katholieke geloofsschat. Deze storm in de Nederlandse Kerk is nu grotendeels uitgewoed. De pastoors van toen zijn bejaard en meestal vervangen door een volgende generatie die weer duidelijk geïnspireerd wordt door het normale katholieke geloof en die soms zelfs enigszins traditioneel is. Dat is de trend. Liberale katholieken zijn oud en hun kinderen zijn ongelovig geworden en uit de groep van liberalen bindt zich niemand aan het priesterschap. Maar meer dan veertig jaar verwaarlozen van de prediking van het katholieke geloof en van een deugdelijke catechese hebben hun werk gedaan. Er is nauwelijks nog een volgende generatie gelovigen. Hier zien we bewaarheid wat alle sociologen vanuit hun studies kunnen bevestigen: vrijzinnigheid en pluriformiteit in de leer leidt tot verdamping van het geloof. Dat hebben we kunnen zien bij het vrijzinnig protestantisme dat tot heidendom heeft geleid. We zien het gebeuren bij de episcopaalse kerk van America. Daar is op leerstellig en moraal terrein van alles mogelijk. En zij is aan het verdampen. Natuurlijk is een belangrijke oorzaak van de teruggang in het geloof de secularisatie die zijn oorsprong vindt in de Verlichting maar die oorzaak is versterkt door het verkeerde antwoord van de Kerk, namelijk aanpassing aan de wereld in plaats van een duidelijk alternatief te bieden.

Nu gebeurt hetzelfde op spectaculaire wijze in Duitsland. De Duitse bisschoppen willen zoveel mogelijk mensen bij de Kerk houden en verdunnen de soep van geloof en moraal in de hoop dat het geseculariseerde volk die nog wel zal slikken. Daar is vanwege de Kerkbelasting een direct financieel belang mee verbonden. Als mensen zich niet uit de Kerk laten uitschrijven, kan men de enorme kerkelijke bureaucratie en de gunstige posities van bisdommen en parochies handhaven. Daarom doet men geen duidelijke uitspraken die mensen tegen de haren in zouden strijken en men gaat zelfs over tot onkatholieke standpunten om een grote groep te behagen. Het helpt niets. De kerken worden steeds leger maar men weigert de diepte in te gaan omdat dan de werkelijke toestand van de Kerk vooral financieel aan de dag zou treden.

Het zijn de Duitsers met aan het hoofd de kardinalen Kasper en Marx die daarom de “nieuwe” moraal verdedigen. Zij propageren waartegen de katholieke Kerk zich altijd heeft verzet. Het gaat over de toelaten van de hertrouwd gescheidenen tot de communie maar ook de kerkelijke erkenning van homoseksuele relaties enz. Dit debat heeft de gezinssynode beheerst. De paus heeft steeds gezegd dat men in die synode vrij moest kunnen praten maar als blijkt dat het merendeel van de bisschoppen de traditionele standpunten verdedigt, gaat de trukendoos van de manipulatie open. Zowel vorig jaar als nu werd ervanuit de synodeleiding alles aan gedaan om het resultaat in een bepaalde (Duitse) richting te leiden. Edward Pentin heeft dit wat betreft de synode van vorig jaar uitvoerig gedocumenteerd in zijn E-book “Rigging the Synod”. Maar ook nu is dat gebeurd. Het werkdocument voor deze synode bevatte nog steeds elementen (bijv. over homoseksualiteit) die door de vorige synode waren afgewezen. Dit werkdocument is in katholieke richting geamendeerd door talloze interventies van synodevaders. Toch wordt niet de geamendeerde versie ter goedkeuring aan de synode voorgelegd maar het oorspronkelijke werkdocument alsof er geen synode geweest was. De synode heeft dit niet gepikt en er is op de valreep nog een compromistekst verschenen die door synode uiteindelijk is goedgekeurd. Waarschijnlijk zou de uitkomst anders zijn geweest zonder de manipulaties van hogerhand. We zien dus ook hier, zoals indertijd in onze parochies, een sterk geleide democratie waar uit moet komen wat de pastoor zich heeft voorgenomen. Ook het afgeven op de verdedigers van het katholieke standpunt ontbreekt nu niet. Je mag alles zeggen zolang het maar de mening van de pastoor is.

Het is een film die ik al lang gezien heb en het erge is dat ik de afloop al ken: geen versterking van het geloof maar totale afbraak en leegloop. De Kerk verdwijnt daar waar de wereld het in de Kerk voor het zeggen krijgt.

Oss 29 oktober 2015

Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten