Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten


In april 2017 is een jonge katholieke filosofiedocent op de Katholieke Universiteit van Leuven ontslagen omdat hij op filosofische gronden abortus moord noemde. Het lijkt volkomen absurd en dat is het ook. Op een katholieke universiteit mag men zelfs niet voor zijn katholieke overtuiging, wetenschappelijk verantwoord, uitkomen. Je zou denken dat hij dan steun zou ontvangen van de Kerk, van de bisschoppen. Integendeel. Ze heulen met de tegenstanders van de leer. Helaas een vaker voorkomend fenomeen maar daarom niet minder afschuwelijk. Stéphane Mercier, de moedige docent, doet zijn verhaal op het Life Forum in Rome. Hieronder de vertaling van zijn relaas.

Eerwaarde heren, dames en heren,
Het is een eer voor mijn nederige persoon hier te zijn onder zoveel eminente geleerden en leiders in de Angelicum Universiteit, een plaats waar eens het zuivere licht geschenen heeft van pater Réginald Garrigou-Lagrange. Moge zijn bewonderenswaardige ziel mij in deze toespraak bijstaan en mij zegenen vanuit de hemel hierboven. Al hebben we reeds samen gebeden voor we de dag begonnen zijn, begin ik mijn eigen speeches altijd graag met een gebed zodat we, als het God belieft, alleen een weesgegroet dichter bij de hemel zijn als we met de toespraak zelf beginnen: wees gegroet, Maria…

Ik zal spreken over België maar wat daar gebeurd is, gebeurt ook elders en het kan ook heel goed overal gebeuren. Ik was destijds gastdocent aan de Katholieke Universiteit van Leuven (Franstalige afdeling Louvain-la-Neuve). Ik ben daar student geweest aan de faculteit van de filosofie en daarna assistent. Na mijn doctoraat in de filosofie hebben afgerond, bleef ik daar als onderzoeksassistent vanuit het Belgisch Fonds voor Nationaal Onderzoek. Daarna werd ik gastdocent aan dezelfde universiteit tot aan het laatste jaar. Ik gaf colleges filosofie aan studenten met verschillende achtergrond, ook toegepaste natuurwetenschappen en economie. De colleges richtten zich op het voor het voetlicht brengen van diverse filosofische onderwerpen en thematieken als inleiding op het vakgebied en op het algemeen belang ervan voor het verdiepen van ons verstaan van de mens en de zin. Ik koos ervoor het belang van de filosofie te illustreren door die toe te passen op hedendaagse problemen en zodoende gaf ik aan mijn studenten college over abortus. Ik vertelde hen dat de boodschap die heden ten dage als te normaal wordt uitgedragen, is, dat abortus “aanvaardbaar” is. Maar daarbij gaat het in werkelijkheid alleen maar om slogans en als jonge en verantwoordelijke burgers moeten zij leren kretologie te vermijden. Een goede rechter, zegt Cicero in zijn traktaat Over de Verplichtingen (bk. II, hoofdst. 8 & 51), is iemand die eerst beide partijen hoort en dan welbewust een beslissing neemt. Helaas horen de meeste mensen maar eenzijdige visies die hen vertellen dat het aanvaardbaar is een abortus te plegen. Ik heb mijn studenten verteld dat ik wilde dat ze zouden horen wat de andere kant te zeggen had. Ik legde mijn kaarten op tafel en ik maakte er geen geheim van dat ik denk dat het duidelijk is dat abortus in alle gevallen uitermate verkeerd is. Maar niettemin maakte ik hen duidelijk: mijn verwachting als docent in de filosofie was niet dat zij mijn woorden zouden napraten en zich gedwongen zouden voelen het met mij eens te zijn simpelweg omdat ik degene was die les moest geven; zoals ik zei, is mijn doel dat iedereen zelf zou denken en nadenken op basis van gezond verstand en de stem van het geweten, omdat ik geloof in de kracht van de waarheid. Zij waren dus vrij om het niet met mij eens te zijn maar het was wel verplicht dat zij echt over de hele onderwerp goed zouden nadenken en het niet terzijde zouden schuiven alsof het een kleinigheid was.

Mijn zeshonderd studenten waren een beetje verbaasd omdat het een wat onverwacht onderwerp was, maar de overgrote meerderheid begreep het probleem tamelijk goed. Daarna gaf ik gedurende de weken die daarop volgden colleges over diverse onderwerpen zonder dat er iets bijzonders gebeurde. Na meer dan een maand alarmeerde een zeer kleine LGBTQ & het-hele-alfabet pressiegroep de media en sloegen als het ware alarm. De media gingen helemaal los zoals te verwachten was. Wat ik minder verwacht had was eenzelfde idiote reactie van de autoriteiten van de katholieke universiteit zelf die mij onmiddellijk bij zich riepen terwijl een woordvoerder naar de media ging: zij richtte zich tot de journalisten met de verzekering dat mijn argumenten tegen abortus “op geen enkele wijze het officiële standpunt van de universiteit weergaven”.

Die dame had gehoord dat ik gezegd had: een schop is ‘een schop’ en abortus is ‘een moord’ en als officiële “verantwoordelijke voor de implementering van de gender policy binnen de academie” – want wij hebben dergelijke onzin op een katholieke universiteit – voelde zij zich gerechtigd een tv-interview te geven en te zeggen dat de Katholieke Universiteit van Leuven de visies die ik vertolkte, afwees en dat ditzelfde instituut een vermeend “grondwettelijk recht” steunde op abortus en “het recht om te kiezen” zoals ze dat noemen,  en om hun zwangerschap te beëindigen als men dat wil. Dit is zowel bizar als boosaardig. Let wel, het is een katholieke universiteit en dan krijg je zo’n dame, die spreekt in naam van die universiteit en die opkomt voor het zogenaamde recht op abortus, dat volgens haar zeggen “besloten ligt in de Belgische grondwet”. Dit is trouwens een leugen. We tolereren een heleboel in België wat betreft abortus maar er bestaat (nog) geen formeel recht op abortus. De universiteit koos ervoor in te stemmen met haar visie in plaats met de mijne en mij met onmiddellijke ingang te schorsen van alle leeractiviteiten.

Het interessante is dat de gender agenda die door genoemde dame gepromoot werd en nu binnen de academie flink gepropageerd wordt, best eens de voornaamste (echter niet genoemde) reden achter mijn verwijdering zou kunnen zijn. Inderdaad, de hele zaak heeft waarschijnlijk meer te doen met gender meanstreaming dan op het eerste gezicht lijkt. We hebben de gendergelijkheidspolitiek, we hebben een gloednieuwe afdeling “gender studies” binnen de faculteit filosofie en de genderlessen zijn doorgedrongen tot de (modernistische) faculteit theologie. Mijn schorsing van de colleges kwam enkele weken nadat ik tegen abortus had gesproken maar slechts een paar dagen nadat ik de kwaadaardige gender mainstreaming aan de kaak gesteld had die momenteel de academie overneemt: in mijn college sprak ik over het waanidee van Judith Butler en ik ontmaskerde de gender agenda als het bevorderen van een pseudowetenschap, niet legitiemer dan astrologie, een pseudowetenschap, die volgens de heldere woorden van zijne excellentie bisschop Schneider niets anders is dan “een verdorvenheid, een laatste vorm van marxisme” (interview met Adelante la Fe, jan. 2017). En zoals we allemaal weten, is het marxisme de belichaming van de revolutie. Toen werd mij het zwijgen opgelegd, officieel om wat ik tegen abortus had ingebracht. Ze zeiden niets over de gender studies. Want er zijn daar nog enkele mensen, zelfs atheïsten, met genoeg gezond verstand om de ideologische gekte van dat alles te herkennen. Daarentegen wisten ze heel goed dat ik bijna geen bondgenoten zou vinden over het onderwerp abortus.

Eerst wilden ze mij volledig ontslaan en wegsturen, maar ontslaan was onwettig. Toch hielden ze me niettemin op afstand terwijl ze iets anders bedachten. Men ging in beroep bij een externe commissie die tot de conclusie kwamen dat ik mijn positie als onderwijsgevende had “misbruikt” ten faveure van een “radicaal activisme” ten nadele van een “gehoor dat zich voornamelijk in een zwakke positie bevindt”. Als dit alles niet draaide om ernstige zaken, zou men er om kunnen lachen. Mijn positie als onderwijsgevende “misbruiken”: wel, ik gaf in een filosofieles filosofische argumenten die aantoonden dat het ontnemen van een leven aan een onschuldig ongeboren kind moord betekent. “Radicaal activisme”: Ik heb mijn studenten uitdrukkelijk gezegd dat ik als docent filosofie niet verwachtte dat zij het met mij eens waren maar dat ze zouden nadenken over wat ik had gezegd, de argumenten afwegen en overdenken zodat zij hun eigen conclusie zouden kunnen trekken, die niet gebaseerd was op de gemiddelde slogans maar op gezond nadenken. Wat betreft “het gehoor dat zich voornamelijk in een zwakke positie bevindt”, ben ik er zeker van dat de studenten gevleid zijn door de betuttelende toon van de commissie en door hun bezwaar tegen het feit dat ik deze jonge burgers als intelligente volwassenen behandelde….

De autoriteiten zagen ervan af mij illegaal te ontslaan uit vrees dat ik de zaak voor het gerecht zou brengen. Niettemin handhaafden zij het verbod op al mijn lesactiviteiten tot mijn contract enkele maanden later toe was aan vernieuwing – mijn status was dat mijn contract vernieuwd werd op jaarbasis en het was niet illegaal ervoor te kiezen om mij na een jaar niet meer aan te stellen, zelfs al had ik daar dertien jaar achter elkaar gewerkt in diverse posities. Mijn contract werd natuurlijk niet vernieuwd en het is niet waarschijnlijk dat het binnen afzienbare tijd zal worden vernieuwd … Ondertussen publiceerden de gezagsdragers een verklaring waarin ze onterecht stelden dat het probleem niet de inhoud was van wat ik gezegd had maar de manier waarop ik dingen deed. Dat is een duidelijke leugen: zij doen nu alsof ze werkelijk niets moesten hebben van de manier waarop ik “eenzijdige visies” op het onderwerp ontwikkelde. Wat is er verkeerd aan eenzijdige visie op verkrachting of genocide, bijvoorbeeld? Sinds wanneer moet iemand zijn eenzijdige visie op slavernij afwegen tegen nuances die de “complexiteit” van de omstandigheden? Een duidelijke leugen dus van de kant van de autoriteiten maar niettemin een handige zet die ervoor zorgde dat ze het eigenlijke punt niet meer hoefden aan te roeren.

In mijn eigen filosofieafdeling kwam slechts één emeritus-professor voor mij op. De anderen keken zorgvuldig de andere kant op, liepen met de kudde mee of kwamen luidruchtig op voor abortus. Ook beweerden sommige mensen laaghartig dat we “gevoelige” onderwerpen die het bedrijfsimago van de filosofieafdeling zou kunnen beschadigen, moesten vermijden. Zij zeiden mij ronduit dat ze feitelijk bezorgd waren om het slechte imago dat eventuele studenten zou afschrikken. Dit is over de grens van elk fatsoen. Ik behandel de kwestie dat kinderen afgeslacht worden in de buik van hun moeder met filosofische argumenten die in lijn liggen met mijn positie als professioneel filosoof en docent en zij komen aanzetten met misselijk makende klachten over het aantal studenten dat zich bij de afdeling zal inschrijven vanwege hun vermeende gekwetste gevoelens. Dat was dan de moed en het fatsoen. Welnu, misschien zouden  zij hun aantallen eerlijk moeten halen en er eens over nadenken hoeveel mensen nooit een filosofieles in hun afdeling zullen bijwonen omdat ze überhaupt niet geboren mochten worden……

Ik ben bang dat de reactie van de zittende Belgische bisschoppen stuitend was: een van hen zei dat ik gekregen had wat ik verdiende omdat ik de studenten tegen me in het harnas had gejaagd. Hij was er zich blijkbaar niet van bewust dat ik nog gedurende enkele weken was blijven lesgeven zonder dat er iets voorviel tot de zaak in de media verscheen en de reactie van de autoriteiten de hele show uitlokte. Ook was er een bisschop die zei, dat, al was abortus iets dat de Kerk niet toestond, men toch barmhartigheid moest tonen en eerder het lijden van de mensen moest erkennen dan af te  keuren en te veroordelen. Maar ik heb niemand veroordeeld omdat ik mij als filosoof beperkte tot de definitie van abortus, punt. Ik ben geen rechter in zijn rechtbank. Ik geef eenvoudigweg een definitie van abortus die een weloverwogen moord is op een onschuldig ongeboren kind. Daarna heb ik de aartsbisschop persoonlijk ontmoet, het hoofd van de Kerk in België. Hij zei dat ik in een tamelijk benarde positie was, maar hij benadrukte meer dat we goed moeten samenleven en dat we aardig moeten zijn voor iedereen in een pluralistische samenleving. Tegen iedereen, behalve klaarblijkelijk tegen de bedreigde ongeboren kinderen. En dus deed hij niets; en de priester die optrad als woordvoerder van de bisschoppen zei openlijk en schaamteloos tegen de media dat het feit dat ik abortus als moord aanmerkte schandalig was. Probeer dat maar eens te snappen als u kunt. Ik kan het niet.

Wat het nog erger maakt is het feit dat aartsbisschop ook de grootkanselier van Katholieke Universiteit van Leuven is. En wat voor steun krijg ik als ik ontslagen word omdat ik mij verzet tegen de voorstanders van abortus? Ik krijg het volgende, en ik citeer: “Dit is droevig”. En dat is het dan? Het is inderdaad nogal. En helaas wekt dit nauwelijks verbazing. Onze huidige bisschoppen verheffen nooit krachtig hun stem tegen de moord op tienduizenden in België, omdat ze niet beschouwd willen worden als “haters” en omdat hun belangrijkste zorg is de “opvattingen van de anderen in een pluralistische maatschappij te respecteren” terwijl ze (op zijn best in hun goede dagen) onderdrukte lippendienst bewijzen aan de straffere eisen van het geloof. Ik zou willen dat het allemaal een overdrijving van mijn kant was maar het bagatelliseren van de verantwoordelijkheid van de bisschoppen zou misleidend zijn.

Vertaling: C. Mennen


Voor vervolg klik hier
STÉPHANE MERCIER:
STAAN VOOR DE WAARHEID
(in een wereld die dat niet doet)

Rome Life Forum 18 mei 2018