Preek Kerstmis 2016
Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten



Het gaat goed met ons land, zeggen ze. Het poldermodel van overleg en  individuele vrijheid heeft gewerkt. Veel mensen kunnen doen wat ze willen: ze kunnen zich veel, ja bijna alles permitteren, materiële welvaart bij het leven. En ze hebben in goed overleg praktisch ieder taboe uitgebannen. Vroeger onaantastbare grenzen zijn overschreden ten gunste van die onbeperkte persoonlijke vrijheid. Het leven zelf is voorwerp geworden van willekeur. We hebben in onderling overleg uitgemaakt dat er voor de geboorte geen sprake is van menselijk leven of in ieder geval van minder menselijk leven; je mag er dus een eind aan maken als het je uitkomt, zeker als  dat leven gehandicapt is en als het een belasting is voor de ouders en een kostenpost wordt voor de samenleving. We hebben samen uitgemaakt dat artsen mogen doden als er sprake is van ondraaglijk lijden, want lijden is mensonwaardig, zeggen we. En in geval van kinderloosheid mag je gebruik te maken van alle technische middelen die er zijn. Want als ik kinderen wil, is alles geoorloofd. Als je geen zin hebt om te trouwen, dan trouw je niet; wil je met iemand van hetzelfde geslacht trouwen, dan doe je dat. Ja, het gaat goed met de mensen, zeggen ze. Het ging nog nooit zo goed.

En dan klinkt in deze nacht van kerstmis de stem van de engel: “Heden is u een Redder geboren, Christus de Heer”. Een Redder? Waarvoor? Hebben wij nog een Redder nodig? We kunnen onszelf toch wel redden. Iedereen redt zich wel op zijn eigen manier in onze maakbare wereld. We hebben het geld en de middelen om de wereld naar onze hand te zetten.

Is dat zo; is dat werkelijk zo? Kunnen we het alleen? Is ons geluk werkelijk maakbaar? Kunnen we echt gelukkig worden zonder in harmonie te leven met God, de diepste grond van ons bestaan? Kunnen we leven zonder een doel dat boven dit korte, stoffelijke leven uitgaat? Is het voor ons gezond en heilzaam om te leven alsof er geen Schepper bestond die de wereld op een bepaalde manier heeft ingericht, die bepaalde normen in zijn schepping hererft neergelegd; alsof ons omgaan met het leven en met onze medemensen door ons zelf vrij te bepalen zou zijn. Is het gezond voor de mens dat hij zichzelf als een soort god beschouwt?

Nee, zusters en broeders, dat is hoogst ongezond en slecht voor de mens. Relaties duren steeds korter. Kinderen groeien steeds minder op in stabiele situaties. Het kinderaantal neemt af. Om de economie te laten groeien moeten we immigranten toelaten met een heel andere cultuur en een andere godsdienst met alle problemen van dien. En dan kunnen we wel roepen: ze moeten onze waarden en normen aanvaarden. Ze moeten onze levenswijze overnemen. Maar doen ze dat? Trouwens is die levenswijze zonder God of gebod, zonder echt moreel fundament wel de moeite waard om over te nemen. Veel immigranten zullen zeggen van niet en ik denk dat ze op veel punten hebben gelijk. In onze maatschappij is veel wat slecht is, goddeloos en zonder toekomst is.

Willen we toekomst hebben, dan zullen we terug moeten naar Hem die deze nacht als Redder geboren is, als het licht in de aardse duisternis, als de vredevorst: Jezus Christus. Hij heeft met zijn evangelie in bijna 2000 jaar een menselijk gezicht gegeven aan Europa. Door het beleefd geloof in Hem is de menselijkheid in onze samenleving toegenomen. Gelijkheid van alle mensen, van alle rassen, van man en vrouw, zorg voor zieken en verschoppelingen, onderwijs en wetenschap is in Europa ontstaan en gegroeid door de Kerk en het evangelie. Zonder Christus en zijn boodschap als stuwende kracht was dit onmogelijk geweest. Kijkt u anders, als u dit niet gelooft, maar naar ander niet-christelijke culturen. Daar is dat alles niet gegroeid.

Willen we het ware licht zien, de ware stuwende voor onze cultuur, dan moeten we openstaan voor de boodschap van Kerstmis. Christus is onze ware Redder, niet onze ongebreidelde vrijheid. Het evangelie en de tien geboden zijn de echte menselijke norm van leven en niet wat “men” ons nu voorhoudt al modern en bij de tijd. Het gezin van man, vrouw en kinderen is de norm van het evangelie met als voorbeeld het heilige Huisgezin van Nazareth en niet gezin met drie papa’s of vier mama’s of welke fantasievariatie ook. Dat is decadentie en duisternis.

In de tweede lezing uit de brief aan Titus hoorden we dat wij als we in Christus geloven, bron van heil voor alle mensen die op aarde verschenen is: dat we dan goddeloosheid en wereldse begeerten  moeten verzaken. Dat betekent: niet meedoen met wat men als goed aanprijst maar wat het nooit is geweest en nooit zal worden. We moeten tegen de draad van de tijd in: bezonnen, rechtvaardig en vroom leven. Dat betekent vasthouden aan wat Christus, onze Redder, ons door zijn evangelie via zijn Kerk leert. De Kerk is niet, wat velen denken, zomaar instituut. Het is Christus die voortleeft door de tijd en zijn waarheid laat klinken in een wereld die dat, de tijden door, vaak niet wil horen. Laten wij onze oren en harten openen, samen met Maria en Jozef, met de herders en de wijzen, met die miljoenen christenen op deze wereld die vannacht Kerstmis vieren en, soms in de ergste vervolging zoals in het Midden-Oosten, vasthouden en Christus omdat wij en zij weten dat we alleen zó leven in Gods welbehagen en vrede, en veilig op weg zijn naar zijn eeuwige toekomst. Amen.



Bovenstaande preek is niet onopgemerkt gebleven.
Er waren nogal wat mensen die hun waardering ervoor uitspraken en het hartgrondig met de inhoud eens waren.
Er waren echter ook mensen die zich geschokt en soms zelfs geschoffeerd voelden. Als voorbeeld geef ik u hieronder een gedeelte uit een e-mailreactie:

"Verschrikkelijk,wat een belediging voor al die mensen die volgens U anders zijn.
Om nog maar niet te spreken over de kinderen die op een andere manier ter wereld komen.
Hoe haalt U het in Uw hoofd om deze mensen op notabene kerstavond zo te kwetsen met Uw uitspraken. Denkt U zich eens in dat er ook ouders van deze mensen in de viering waren en hoe die zich gevoeld hebben.
Met welk recht brengt U zo'n boodschap, wat heeft het voor meerwaarde?
Zou Jezus Christus zo iets goed keuren,ik denk van niet."

Ik had dit soort reacties wel verwacht. Een groot gedeelte van de katholieken wil van de morele implicaties van de het christelijk geloof niets meer weten. Ze zijn langzamerhand meegegaan met de "verheidensing" van onze samenleving. We zitten op dat punt in de Kerk langzamerhand in een vicieuze cirkel. Op de preekstoelen klinkt de moraal niet meer omdat de meeste priesters bang zijn voor negatieve reacties of voor mensen die uit de kerk weglopen. Je wilt als priester toch vooral aardig gevonden worden en je zegt dan die dingen hoogstens (in het beste geval) onder bedekte termen, zodat niemand er zich een buil aan kan vallen. Dat heeft tot resultaat dat de mensen de moraal nooit meer horen en de gemakkelijkste weg van de aanpassing aan de wereld kiezen.

- Ik zou mensen beledigen en schofferen. Dat bestrijd ik. Ik heb morele houdingen aangeklaagd die tegengesteld zijn aan het christelijk geloof. Het zijn allemaal dingen waar de katholieke Kerk, inclusief paus Franciscus zich tegen verzet:
Abortus en euthanasie zijn zware zonden tegen het gebod "gij zult niet doden". Ze zijn volgens de opvatting van de Kerk onder geen enkele omstandigheid te rechtvaardigen. Wij hebben deze zonden in onze maatschappij "wettig" en aanvaardbaar gemaakt. Maar daarmee zijn ze het nog niet.
Ik heb mij met de Kerk gekeerd tegen het verlangen naar kinderen tegen elke prijs. Ik heb geen immorele methodes genoemd. Maar dat wil ik hier wel doen: reageerbuisbevruchting omdat er geëxperimenteerd wordt met menselijk leven; kunstmatige inseminatie (met als moreel dieptepunt inseminatie met donorzaad), omdat hier de voortplanting wordt losgemaakt van het één-vlees-worden van man en vrouw.
Het huwelijk tussen man en vrouw is volgens de Kerk een instituut dat God met de schepping aan de mens gegeven heeft en waarop alle seksualiteit is gericht. Het is het instituut waarin man en vrouw elkaar geestelijk en lichamelijk aanvullen, aan kinderen het leven doorgeven en ze opvoeden in de veilig warmte van een gezin. Dit natuurlijke huwelijk is door Christus tussen gedoopten verheven tot een sacrament. Let wel: ik heb in mijn preek niets over homoseksuelen gezegd. Ik heb alleen, met de Kerk, het homohuwelijk afgekeurd als tegen de scheppingsorde. Trouwens ook het ongehuwd samenwonen als het weigeren van echte verantwoordelijkheid voor elkaar en voor katholieken als het weigeren van een belangrijk sacrament.
Ik heb met nadruk de gendertheorie afgekeurd die langzaam en sluipend in onze maatschappij oprukt. Volgens die theorie is er geen echt onderscheid tussen man en vrouw. Je kiest vrij een geslacht. Geslacht is alleen maar een keuze. Twee ouders (vader en moeder) wordt daarmee onzin. De politiek is het al aan het mogelijk maken om een groter aantal "wettige" ouders te hebben.

- Ik noem onze maatschappij, om de redenen hierboven aangegeven, decadent en weggedreven van het evangelie en de christelijke beschaving die in de afgelopen millenia in Europa gegroeid is.

- Als we met Kerstmis de aanvang van de verlossing vieren, dan is het alleszins gepast te wijzen op consequenties van die boodschap die de wereld hebben veranderd en die wij nu aan het "terugveranderen" zijn. Ik moet toch preken waarvan Christus ons wil redden. Hij wordt toch als zodanig door de engelen aangekondigd. Dan moet ik preken wat het in deze tijd betekent "goddeloosheid en wereldse begeerten te verzaken" zoals Titus schrijft.

- Een veel gehoord argument is: dat zou Jezus nooit gedaan hebben. Men wil Jezus en Kerstmis ongevaarlijk maken in een roze wolk van gezelligheid en oppervlakkig lief-zijn-voor-elkaar. Ik raad u  aan  ter verduidelijking nog eens mijn column "het lievejezussyndroom" te lezen.

- Vergeet niet dat Jezus gekomen is om mensen te redden, naar de hemel te brengen. Daarvoor vraagt Hij dat je je kruis opneemt en Hem volgt. Zonder kruis en zonder werkelijke navolging, ook in de moeilijke eisen, is er geen redding, geen hemel. Wel is er steeds bekering mogelijk en in die berouwvolle bekering ontvang je Gods liefdevolle barmhartigheid. De zekerheid van dat hernieuwde heil biedt Christus ons in het sacrament van de biecht. Dat er zo weinig mensen gebruik maken van dit sacrament, betekent dat er velen op de verkeerde weg zijn en blijven.

Feest Onnozele Kinderen, 28 december 2016