Pastoor C. Mennen
e-mail: info@mennenpr.nl
cui resistite
home

liturgie

getijdengebed
preken
voordrachten

vrijmoedig commentaar

ons geloof

documenten


Tot op heden werd zorgvuldig vermeden de paus een ketter te noemen en hem van rechtstreekse ketterijen te beschuldigen. In de correctio filialis werd alleen gezegd dat hij theorieën verkondigt die ketterij onder de gelovigen bevorderen. Formeel is dat meestal zo: hij bevestigt de kerkelijke leer maar keurt dan in de praktijk – natuurlijk formeel met de nodige onderscheiding maar iedereen weet dat daar in de praktijk nauwelijks sprake van zal zijn – praktijken goed die in de praktijk de leer ondergraven en tot een dode letter maken. Er zijn mensen – ik persoonlijk vind het nogal ver gaan – die dit “jezuïtenstreken” noemen.

Nu staat echter in La Repubblica, de uiterst linkse Italiaanse krant (de enige krant die de paus zegt te lezen) een formele ketterij. We geven hier de letterlijke tekst. De vragensteller is de tweeënnegentigjarige linkse atheïst en vriend van de paus: Scalfari. Deze heeft met de paus al menig ongedwongen interview gehad.

[Scalfari:] Heiligheid, bij onze laatste ontmoeting hebt u mij gezegd dat op een zeker moment onze soort zal verdwijnen, en dat God die altijd zijn scheppingskracht gebruikt, andere soorten zal scheppen. U hebt nooit met mij gesproken over de zielen die in zonde sterven en naar de hel gaan om voor eeuwig te lijden. In plaats daarvan hebt u met mij gesproken over de goede zielen die tot de aanschouwing van God worden toegelaten. Maar hoe zit het met de slechte zielen? Waar worden zij gestraft?
[Franciscus:] Zij worden nergens gestraft. Zij die berouw hebben, krijgen vergiffenis van God en treden binnen in de rangen van hen die God aanschouwen, maar zij die geen spijt hebben en daarom ook niet vergeven kunnen worden, verdwijnen. De hel bestaat niet, er is een verdwijnen van zondige zielen.

Dit is op twee punten niet volgens de katholieke leer. Allereerst bezit de mens volgens de katholieke leer een onsterfelijke ziel. Die ziel, eenmaal geschapen, kan niet verdwijnen, kan niet vernietigd worden. Vernietiging is een onmogelijk straf voor een zondige ziel. Ten tweede: de hel hoort wel degelijk bij het katholieke geloof (verg. Catechismus van de katholieke Kerk nr. 1035) en in de bijbel wordt regelmatig over (het vuur van) de hel gesproken. Als bevestiging van dit geloof heeft Maria bij haar verschijning in Fatima de verschrikkingen van de hel aan de zieners getoond..

Nu zou je kunnen zeggen: het is misschien een vergissing van de paus of een vergissing van Scalfari die het interview altijd vanuit zijn geheugen opschrijft. Het Vaticaan heeft zich ondertussen van het interview gedistantieerd en gezegd dat het privé gesprekken zijn en dat het geen letterlijke citaten van de paus zijn. Deze reactie stelt mij niet echt gerust. Privé gesprekken met een journalist zijn bijna niet mogelijk. Bovendien is dit niet de eerste publicatie. De paus weet waar hij aan begint als hij met Scalfari gaat praten. Bovendien dat het geen precieze citaten zijn, wil ik aannemen, maar ik heb uit de mededeling van het Vaticaan niet begrepen dat het volkomen onzin is wat Scalfari schrijft. Ik heb ook niet gehoord dat de paus laat meedelen: dat hij wel degelijk gelooft in een onsterfelijke ziel en in het bestaan van de hel en de eeuwige straf.

Daar komt nog bij dat dit niet de eerste keer is dat de paus iets dergelijks zegt en Scalfari is niet helemaal eerlijk als hij zegt dat de paus nooit met hem over dit thema gesproken heeft. In oktober 2017 vertelde Scalfari ons al dat de paus  gelooft dat “de zielen die beheerst worden door het kwaad en zonder berouw sterven, ophouden te bestaan terwijl zij die verlost zijn van het kwaad in de zaligheid worden opgenomen waar zij God aanschouwen”. Al in 2015 hebben ze Franciscus’ vreemde opvattingen besproken met gelijk resultaat: “Wat gebeurt er met die verloren ziel? Zal die worden gestraft? En hoe?  Het antwoord van Franciscus is helder en duidelijk: er is geen straf, maar de vernietiging van die ziel. Al de anderen zullen deel krijgen aan de zaligheid te leven in de aanwezigheid van de Vader. Der zielen die vernietigd zijn, zullen niet aan dat feestmaal deelnemen; met de dood van het lichaam is hun levensreis afgelopen.”

U ziet: het uiten van deze leringen die tegen het katholieke geloof ingaan gebeurt door de paus met een zekere hardnekkigheid (pertinax), wat een van de formele voorwaarden is voor ketterij.

Het is niet aan mij om de paus van ketterij te beschuldigen maar ik zou geen moment aarzelen zulks te doen als het om een gewone gelovige ging, mij beroepend op c. 751 van het Wetboek van Canoniek Recht.

C. Mennen pr
Goede Vrijdag 2018

Is de paus een ketter?